Bron: Kennislink

Over de mogelijk oorsprong van de ‘handigheid’ van aminozuren

Chemici van de Radboud Universiteit Nijmegen presenteren deze week in Nature Chemistry een nieuwe verklaring voor het ‘richtingsgevoel’ van aminozuren en andere moleculen. Ze maken aannemelijk dat gepolariseerd licht van jonge sterren een sturende rol heeft gehad bij de vorming van de allereerste bouwstenen van het aardse leven.

In januari van dit jaar kwamen de Nijmeegse onderzoekers uit de groep van hoogleraar Elias Vlieg ook al in het nieuws. Ze presenteerden toen hun ontdekking dat je via kristallisatie onderscheid kunt maken tussen verschillende spiegelbeeldvarianten van aminozuur-achtige moleculen. Dat is in essentie een tijdrovend proces, maar ze wisten dat op vernuftige wijze te versnellen door de kristallen voortdurend te vermalen en flink te roeren.

Wélke variant via dit ‘maal-en-roer’ proces zou uitkristalliseren, leek in eerste instantie afhankelijk van het toeval, of van miniscule hoeveelheden verontreinigingen. Inmiddels beschikken de Nijmegenaren over een hele ‘trucendoos’ om de uitkomst van het proces te sturen. Ze hebben er nu een heel bijzondere truc aan toegevoegd: als ze tijdens de kristallisatie de kolven met gepolariseerd licht beschijnen, krijgen ze precies de moleculen die ze willen hebben.

Onderzoeker Wim Noorduin bij de opstelling om een oplossing met kristallen te bestralen met circulair gepolariseerd licht. © Dick van Aalst, Radboud Universiteit Nijmegen

Sterrenlicht

Nu duidelijk is hoe het proces te sturen is, ligt verdere ontwikkeling tot een industrieel scheidingsproces voor spiegelbeeldmoleculen voor de hand. Maar de nieuwste Nijmeegse ontdekking heeft ook een hele andere implicatie. Het biedt mogelijk een antwoord op de vraag hoe het mogelijk is dat het leven op aarde zo’n sterke voorkeur heeft voor één van de spiegelbeeldvarianten van moleculen.

Lees verder op Kennislink….