IeKu

Word zelf de baas over je eigen leren!

Renata — Tue, 15 May 2012 07:55:56 +0000

Ik kom regelmatig op scholen om leerkrachten te begeleiden en te adviseren over onderwijs aan hoogbegaafde leerlingen. Ik zie dan de hoogbegaafde kinderen achter hun tafeltje zitten, vaak te onzeker om iets te vragen aan de juf, te bang om te veel te zeggen omdat ze dan afgekapt worden door een klasgenootje. Toen ik bij Adam in de klas kwam kijken zat hij aan zijn tafeltje braaf een rekenopdracht te maken. Volgens de juf is Adam erg langzaam, er komt haast niets uit zijn handen en is hij erg afhankelijk. Hij komt regelmatig aan haar bureau en stelt de meest simpele vragen. Hoe zou dat toch komen?

Het kan best zijn dat een hoogbegaafd kind erg traag werkt en dat het afhankelijk is van volwassenen. Perfectionisme en faalangst kunnen hier aan de basis liggen, of angst om op te vallen, of geen aansluiting vinden binnen de groep, of angst om niet in de groep te passen, of…
Voor ieder hoogbegaafd kind geldt dat het oefeningen kan maken op zijn of haar niveau, want alleen zo zal een kind op zijn tempo kunnen werken en kan het laten zien wat het kan.
Ter vergelijking: een kind dat kan zwemmen maar dat om wat voor reden dan ook altijd in het pierenbad moet blijven om aan watergewenning te doen, begint zich te vervelen en presteert steeds minder. Uit baldadigheid gaat het kind van alles en nog wat doen en wordt vervolgens aangesproken op zijn gedrag!

Ouders hebben regelmatig gesprekken met de school over onderwijsaanpassing. Moeders bellen mij op met de vraag of ik de school kan benaderen en vragen of ze mijn hulp nodig hebben. Wat mij opvalt is dat tijdens deze onderhandelingen het kind er niet bij betrokken wordt. Het kind wacht af wat de ouders en leerkrachten regelen. Dat is niet vreemd, want hij weet niet anders. Hij wordt buiten de grote mensen gesprekken gehouden. Maar om de motivatie te bevorderen en om het hoogbegaafde kind verantwoordelijk te maken voor zijn eigen leren (om onderpresteren tegen te gaan) is het van cruciaal belang dat het kind betrokken wordt bij het proces van onderwijsaanpassing.

Het is voor schoolgaande kinderen belangrijk te weten wat hun specifieke persoonlijke onderwijsbehoefte is. Bovendien is het belangrijk om vaardigheden te ontwikkelen die hen helpen voor hun belangen op te komen en zelf aan te geven wat ze nodig hebben.

Karnes en Mc Ginnis (1996) schrijven dat kinderen met hoge intellectuele mogelijkheden in het bijzonder klaar zijn om verantwoordelijk te worden voor eigen onderwijs. Ze citeren een aantal studies waarin geconcludeerd wordt dat het gevoel controle te willen hebben over je leven in verband gebracht wordt met hoogbegaafdheid en dat deze controle in je eigen handen ligt.

Opkomen voor jezelf kan ook een sleutel tot succes zijn voor onderpresterende leerlingen. Winebrenner (2001) schrijft: “De meest gehoorde klacht over onderpresteerders is: zij doen hun werk niet. In mijn ervaring is de realiteit dat zij niet het werk van de leerkracht willen doen maar zouden heel gelukkig zijn te werken aan wat voor hen zinvol is”. Glasser (1996) kwam erachter dat de issue van keuze cruciaal was voor het bespreekbaar maken van motivatie en prestaties van de leerling. Om deze keuzes in de klas mogelijk te maken vereist dat leerkrachten macht delen met leerlingen, waardoor beslissingen nemen en het eigenaar worden van je leren aangemoedigd wordt. Schultz (2002) zegt ook dat leerlingen en leraren samen plannen moeten maken voor te leveren prestaties:

“We moeten afstand doen van de ‘repareren indien niet goed werkzaam’ mentaliteit van werken aan leerlingen en overgaan naar de mentaliteit waarbij samen gewerkt wordt met leerlingen. En niet langer focussen op hoe zich deze leerlingen conformeren aan het onderwijssysteem zoals het is.”

Hoogbegaafde leerlingen zijn in staat zelf op te komen voor hun eigen belang. Maar waarom doen ze het niet? Misschien is het omdat ze geconditioneerd zijn te geloven dat alleen leerlingen aan de onderkant speciale academische behoeften hebben. Croft (1999) merkt twee gebruikelijke mythes op over onderwijs aan hoogbegaafden:

Veel beleidmakers suggereren dat hoogbegaafde leerlingen geen speciale behoeften hebben – ze redden het wel. De realiteit is dat hoogbegaafde leerlingen een voorzichtig samengesteld speciaal programma nodig hebben om hen te helpen hun potentieel te ontwikkelen.
Al te vaak worden programma’s voor hoogbegaafde kinderen ervan beschuldigd dat ze elitair zijn. De realiteit is dat goed opgezette programma’s voor hoogbegaafde leerlingen niet meer elitair zijn dan interventies voor andere bijzondere leerlingen; gelijkheid suggereert dat alle leerlingen een gepast curriculum hebben, maar eerlijkheid zegt ons dat hoogbegaafde leerlingen niet voldoende uitdagende curriculum hebben.

Delisle (2001) zegt dat “in onze haast tegen egalitarisme zoals over het concept van hoogbegaafdheid vaak gedacht wordt, zijn we kwijt wat onze primaire visie zou moeten zijn, namelijk het hoogbegaafde kind dat huilt om aandacht”. Al te vaak hebben hoogbegaafde leerlingen het gevoel dat ze niet mogen vragen wat ze nodig hebben en alleen eindelijk om aandacht vragen als ze wanhopig zijn, dan vaak op een ongepaste manier. Zonder een training kunnen de naïve inspanningen van het kind neigen tot het pesten en plagen van anderen. Het kind kan ongepast manipulatief worden of kan aanleren helemaal te stoppen met pogingen voor zijn eigen belang op te komen (Finn, 2002).

Drie stappen waarmee hoogbegaafde kinderen kunnen leren voor hun eigen belang op te komen (Galbraith & Delisle, 1996):

wees geïnformeerd en ken je rechten
herken jouw behoeften, interesses en ideeën
stel prioriteiten in de behoeften en interesses door top 2 of 3 te kiezen en je strategie daaromheen te plannen.

Als je als leerling ontevreden bent over een bepaalde opdracht, les of een andere aspect van school en je vraagt niet om iets anders, niemand anders zal het voor je vragen!

NB Als je wilt weten op welk niveau jouw kind onderwijs nodig heeft, kun je een afspraak bij mij maken voor een didactisch onderzoek. Dan weet je ook wat je kunt vragen van school en je kunt aan de school uitleggen waarom je kind niet laat zien wat het kan.

Hoeveel weet je over intensiteit bij hoogbegaafde kinderen?

Renata — Mon, 07 May 2012 07:10:23 +0000

Hoeveel weet je over de karakteristieken van hoogbegaafden? Hoeveel weet je over intensiteit en prikkelgevoeligheid? Hoeveel weet je over perfectionisme? Weet je wel genoeg om je kind op de juiste manier te kunnen begeleiden? Voor het tot ontwikkeling komen van het aanwezige potentieel is meer nodig dan alleen verrijking en versnelling op school. Bij het realiseren van dat potentieel zijn de ouders verreweg het belangrijkst. Ze zijn niet alleen opvoeders, coaches, onderwijzers en rolmodellen, maar ook advocaten voor gepast onderwijs voor hun kind.

Hoogbegaafde kinderen denken niet alleen anders, ze voelen ook anders. Hun intellectuele complexiteit en emotionele intensiteit resulteren in een kwalitatief andere manier van ervaren. Dit unieke levensperspectief heeft een diepgaande impact op hun sociale verhoudingen met leeftijdgenoten. Ze onderscheiden zich ook door persoonlijkheidskarakteristieken als idealisme, ontwikkeld moreel besef en introversie. Voor het sociale en emotionele welbevinden van hoogbegaafde kinderen is het noodzakelijk dat deze verschillen door ouders en leerkrachten worden onderkend als “normaal voor hoogbegaafden” en dat ze geholpen worden intellectueel gelijken te vinden. Op die manier kunnen ze zichzelf zijn.

Het is niet algemeen bekend bij ouders en leerkrachten dat hoogbegaafdheid emotionele én intellectuele aspecten heeft. Hoogbegaafde kinderen denken niet alleen anders, ze voelen vaak ook anders. Michael Piechowski legt dit uit als intensiteit; een veelomvattend geheel van subjectieve ervaringen. “Intensiteit, in het bijzonder, moet begrepen worden als een kwalitatief onderscheidende karakteristiek. Het is niet een kwestie van gradatie, maar van een andere kwaliteit van ervaren: levendig, boeiend, scherpzinnig, alomvattend, complex, dwingend – een zinderende manier van leven”. (Silverman, 1993)

Wil je meer te weten komen over intensiteit, prikkelgevoeligheid, perfectionisme en nog meer? Schrijf je dan nu in voor de dag Hoogbegaafd Opvoeden die op zaterdag 12 mei plaatsvindt. Meer over deze dag, het programma en de aanmelding kun je lezen op deze webpagina.

Aan je kind vertellen dat het hoogbegaafd is?

Renata — Wed, 25 Apr 2012 08:43:52 +0000

Als je twijfelt of je wel of niet aan je kind moet zeggen dat het hoogbegaafd is, denk hierover na:

Door hoogbegaafdheid niet bespreekbaar te maken of door tegen je kind te vertellen dat hij tegen anderen niet moet zeggen dat hij hoogbegaafd is, geef je een verwarrend signaal af: wees trots op wat je kunt, maar vertel er niemand over.

Als je kind zich schaamt te vertellen dat hij al kan lezen of dat hij in een plusklas zit, betekent het niet dat dit kind bescheiden is. Het betekent dat het kind niet eerlijk is. En dat ben je ook niet als je dit gedrag aanmoedigt.

Hoogbegaafd = onderpresteerder ?

Renata — Mon, 23 Apr 2012 09:24:01 +0000

Het onderpresteren van sommige hoogbegaafde kinderen kan direct in verband worden gebracht met ongeschikt en niet motiveren lesstofaanbod. Vaak resulteert dit niet alleen tot onderpresteren maar ook tot (langdurige) verveling dat weer kan leiden tot onaangepast en storend gedrag in de klas. Voordat leerkrachten proberen dit “recht te zetten” door deze kinderen te straffen voor hun gedrag, moet eerst een drastische aanpassing in het onderwijsaanbod geprobeerd worden. Als dit niet mogelijk is, zou men de houding tegenover deze kinderen moeten aanpassen, die bewuste keuzes maken niet hun best te doen voor schoolwerk dat niet motiveert en uitdaagt.

De boodschap is: de scholen zouden interventies moeten overwegen voor hoogbegaafde, onderpresterende kinderen. Deze jonge mensen zijn te kostbaar om te verkwisten!

Hoogbegaafde kinderen en perfectionisme

Renata — Fri, 20 Apr 2012 07:09:55 +0000

Als we het woord “perfectionisme” horen, zien velen van ons een neurotisch, gespannen persoon voor zich die niet in staat is te functioneren vanwege zijn frustratie omdat hij niet aan zijn of haar onmogelijke hoge eisen kan voldoen. Als we daarom horen over hoogbegaafde perfectionisten, maken we ons zorgen.

De ontwikkeling van perfectionisme kan een productieve of een destructieve kracht zijn; het hangt af van de richting die het gaat.

Als de productieve kracht betekent perfectionisme de drang om je best te doen, die resulteert in tevredenheid met wat je bereikt hebt. Deze kracht verzorgt de motivatie die kinderen nodig hebben om hoge doelen te stellen en bereiken. “Zonder perfectionisme zouden er geen Olympische kampioenen zijn, geen grote artistieke ondernemingen, geen wetenschappelijke doorbraken, geen bijzondere vakmanschap, geen morele leiders. Het is de basiskracht waarmee excellentie wordt bereikt.” (Silverman, 1993)

Een probleem kan ontstaan als de doelen onrealistisch en inflexibel zijn. Als iemand direct na de eerste poging succes verwacht en al het andere als “falen” definieert zal deze persoon alleen frustratie en teleurstelling ervaren.

Met steun en begeleiding kunnen hoogbegaafde perfectionisten leren met hun perfectionisme om te gaan: blijven focussen, gericht op details en toegewijd aan hoogstaande doelen zonder onrealistisch te worden; leren en werkprocessen waarderen en niet alleen de producten; hun eigen werk evalueren in plaats van afhankelijk zijn van meningen van anderen en gepast trots zijn op hun prestatie. Op de lange termijn zijn dit deze vaardigheden die excellentie cultiveren.

Wil je weten of je kind ook een perfectionist is en hoe je hem of haar kunt begeleiden? Wil je weten hoe je je kind leert zichzelf te motiveren en de juiste doelen te stellen?

Meld je aan voor de dag Hoogbegaafd Opvoeden op 12 mei a.s.

Wij richten ons de hele dag op de opvoeding en begeleiding van hoogbegaafde kinderen, waardoor je veel achtergrondinformatie krijgt over het gedrag, beweegredenen en de leefwereld van je kind.

Motivatie voor succes in het leven

Renata — Sun, 08 Apr 2012 17:59:28 +0000

Motivatie is belangrijker dan discipline. Als je hoogbegaafde kind zijn (juiste) motieven niet begrijpt en zich daar niet op concentreert zullen zelfs de beste intenties en ingeprente disciplinetechnieken er niet voor zorgen dat hij of zij gefocust blijft. Leer kinderen hoe ze hun motieven kunnen identificeren en hoe ze hun energie kunnen richten op het bereiken van hun doelen. Dát is de basis voor levenslange successen.

Leer hoe dit te doen tijdens de dag Hoogbegaafd Opvoeden op 12 mei a.s. in Katwoude bij Volendam. Meld je snel aan want er zijn nu slechts een paar kaartjes beschikbaar. Discussieer en leer van de sprekers en van andere aanwezige ouders en help je kind.

Verrijkingsgroep Anders

Renata — Sun, 01 Apr 2012 20:12:34 +0000

NIEUW: BOVENSCHOOLSE VERRIJKINGSGROEP VOOR NOORD-HOLLAND

start september 2012 onder schooltijd

GRATIS introductiemiddag op woensdag 13 juni a.s. om 14.00 uur – voor ouders, kinderen en leerkrachten

Anders is een bovenschoolse verrijkingsgroep voor hoogbegaafde kinderen van groep 3 tot en met groep 8. Anders is geen plusklas. Wij hebben geen doorlopend rooster maar organiseren twee keer per jaar 10 bijeenkomsten. Anders is een plek waar kinderen hun ontwikkelingsgelijken tegenkomen en waar ze op hun eigen niveau aan het werk kunnen. Wij hanteren geen strikte toelatingscriteria, als je denkt of als je weet dat je kind hoogbegaafd is, kun je het aanmeldingsformulier invullen. Daarna kijken we samen of de groep voor jouw kind geschikt is.

Herken je een aantal van onderstaande punten?

Je kind vindt weinig tot geen aansluiting in zijn klas
Je kind leert niet te leren omdat alles te gemakkelijk gaat
Je kind loopt op school niet tegen zijn grenzen aan en leert dus niet hoe je met die frustratie om kunt gaan
Je kind mist contact met ontwikkelingsgelijken
Je kind lijkt een aantal sociale vaardigheden te missen waardoor de aansluiting in de groep niet goed gaat
Je kind verveelt zich op school en stoort de rest van de groep
Je kind presteert onder zijn niveau
Je kind…. (vul zelf maar aan)

….dan is de verrijkingsgroep Anders interessant voor je kind.

Wil je samen met je kind komen kijken naar de gratis introductiemiddag op 13 juni a.s. in Monnickendam? Vul dan het inschrijfformulier in en maak kennis met ons en met Anders (daarna kun je besluiten of je kind mee gaat doen vanaf september 2012).

Aanmelding introductiemiddag 13 juni bij Anders

Alle informatie over Anders en de begeleiders (Renata Hamsikova en Meike van Wegen) kun je hier lezen en de informatie in pdf downloaden.

Kinderlezing in mei

Renata — Thu, 29 Mar 2012 08:43:43 +0000

Bron: Wakker Worden Kinderlezingen

Waarom win ik nooit de loterij?

Zondag 13 mei 2012, 11:00 – 12:00 uur

Wiskundige prof. dr. Michel Mandjes over kansrekening en tactieken om te winnen

Locatie

NEMO

Deelname

Aanmelden: vanaf ca. 3 weken van tevoren via de website tot vrijdagmiddag 16.00 uur. Kaarten kunnen zondagochtend tot 10.30 uur worden afgehaald.

Kosten: €2,50 per losse lezing, €1,75 voor UvA medewerkers en hun kinderen, gratis bij een toegangs-kaart voor NEMO. Bron: Wakker Worden Kinderlezingen
info@e-nemo.nl

Kinderlezing in april

Renata — Thu, 29 Mar 2012 08:42:21 +0000

Bron: Wakker Worden Kinderlezingen

Waarom rollen golven altijd naar het strand toe?

Zondag 22 april 2012, 11:00 – 12:00 uur

Natuurkundige dr. Robert Spreeuw over het ontstaan en gedrag van de golf

Verwijzingen

Meld je hier aan voor de eerstvolgende kinderlezing

Locatie

NEMO

Deelname

Aanmelden: vanaf ca. 3 weken van tevoren via de website tot vrijdagmiddag 16.00 uur. Kaarten kunnen zondagochtend tot 10.30 uur worden afgehaald.

Kosten: €2,50 per losse lezing, €1,75 voor UvA medewerkers en hun kinderen, gratis bij een toegangs-kaart voor NEMO. Bron: Wakker Worden Kinderlezingen
info@e-nemo.nl

Kleuters tellen sneller via “ouderwetse” lesmethode

Renata — Thu, 29 Mar 2012 08:39:35 +0000

Bron: Kennislink

Auteur: Marloes van Amerom

Niet spel, maar rechtstreekse instructie door leerkracht meest effectief

Spelenderwijs leren kleuters het best, wordt nogal eens aangenomen. Maar dit geldt niet per se voor getalsherkenning bij kleuters, ontdekte onderwijsdeskundige Trynke Keuning.

1,2,3,4,5. En 1 + 1 = 2. Zomaar even wat getallen in de juiste volgorde opsommen en daarna even een rekensommetje doen: als je groot bent is dat meestal een makkie. Maar als kleuter kan het al lastig zijn een cijfer te herkennen of überhaupt te begrijpen wat dat is.

Kleuters kunnen daarom de betekenis van getallen en hun onderlinge relaties maar het best spelenderwijs leren, zo werd vaak gedacht. Maar uit Keunings onderzoek blijkt nu dat ‘gewone’, rechtstreekse instructie door de leerkracht eigenlijk het beste werkt. Dat geldt bovendien juist voor kleuters die moeite hebben getallen te begrijpen, ook wel getalbegrip of voorbereidende rekenvaardigheden genoemd.

Het onderzoek: verschillende leermethodes

Voor haar Onderzoeksmastersopleiding Gedrag en Sociale Wetenschappen aan de Rijksuniversiteit Groningen deed ze onderzoek onder 72 kleuters in groep 1 van de Swoaistee school in Groningen. Keuning onderzocht daarbij drie benaderingen, die alle drie gezien worden als mogelijk nuttige leermethodes voor kleuters:

Ten eerste rekenen door spelletjes. Denk hier aan bordspelletjes met dobbelstenen, gekenmerkt door duidelijke regels en competitie. Ten tweede ‘begeleid dramatisch spel’, een rollenspel in een fantasievolle context waarbij kinderen bijvoorbeeld doen alsof ze indianen zijn en proberen vissen te vangen. De leerkracht begeleidt het spel en stelt vragen als “Hoeveel visjes heb je nu?” en “Wie heeft er meer?” De derde bestudeerde methode was de ‘klassieke’ instructiemethode: klassikale uitleg van getalbegrip door de leerkracht.

Om de effectiviteit van de drie methodes onderling te vergelijken werden drie groepen gecreëerd; een voor elke lesmethode. Ook werden sommige kinderen ingedeeld in een vierde (controle)groep, waar geen specifieke lesmethode centraal stond, maar waarbij de kinderen speelden in een speelhoek waar ze rekenactiviteiten konden doen. De focus van de lessen was daarbij steeds hetzelfde (dus bijvoorbeeld: tellen tot 10); alleen de manier waarop de stof werd aangeleerd verschilde.

Het belang van de leerkracht

Na 16 lessen verdeeld over acht weken mat Keuning vervolgens het effect van de verschillende lesmethodes. Dit deed ze door de scores van de kinderen in een eindtoets te vergelijken met die in een eerdere toets gemaakt vóór het experiment (een ‘nulmeting’).

Lees verder op Kennislink.