Wanneer: zondag 21 maart 2010, 11:00 – 12:00 uur Door Lucas Reijnders

Wind is vervelend om tegenin te fietsen, maar heerlijk als je ‘m in de rug hebt! De kracht van wind wordt al eeuwen gebruikt als bron van energie. Het gebruik van duurzame energiebronnen heeft nu veel aandacht, omdat de voorraad olie en gas steeds kleiner wordt. Komt onze energie in de toekomst van de wind?

Tijdens deze kinderlezing laat prof. dr. Lucas Reijnders, milieukundige aan de UvA, de kinderen ontdekken hoe je uit zon en wind energie opwekt. Hij bespreekt de efficiëntie van de omzetting van deze duurzame energiebronnen en laat de kinderen nadenken over hun rol in de toekomst. Moeten er in Nederland meer windmolens komen?

Verwijzingen

>> Aanmelden voor deze lezing

Locatie

NEMO

Deelname

Aanmelden: vanaf ca. 3 weken van tevoren via de website tot vrijdagmiddag 16.00 uur. Kaarten kunnen zondagochtend tot 10.30 uur worden afgehaald.

Kosten: €2,50 per losse lezing,  €1,75 voor UvA medewerkers en hun kinderen, gratis bij een toegangs-kaart voor NEMO.

Bron: Wakker Worden Kinderlezingen

info@e-nemo.nl

Ben jij helemaal fan van de natuur van vroeger en nu? En wil je daarover meer te weten komen dan je op school leert? Ben je bovendien tussen de 8 en 13 jaar? Dan is de MuseumJeugdUniversiteit echt iets voor jou! Je krijgt college van echte wetenschappers en je mag echte museumstukken aanraken en zoveel vragen stellen als je wilt. Schrijf je snel in voor een reeks, want er is een beperkt aantal plaatsen beschikbaar.

Echte wetenschappers
Op de MuseumJeugdUniversiteit krijg je college van echte wetenschappers. Tijdens die lessen hoor je alles wat je altijd al wilde weten over dinosaurussen, het leven in de zee en edelstenen. En je ziet, en voelt soms ook, echte objecten. Ze komen uit de collectie van het Naturalis, het belangrijkste museum voor natuurhistorie in Nederland.

Vijf colleges per collegereeks
De serie colleges van de MuseumJeugdUniversiteit bij Naturalis loopt van september 2009 tot en met januari 2010 en van februari 2010 tot en met juni 2010. Elke tweede zondag van de maand ben je welkom voor een leuk college over een opzienbarende ontdekking uit de natuur. Deze colleges zijn op onderstaande zondagen van 10.30 tot 11.30 uur en van 13.00 tot 14.00.

Programma collegereeks 2009 / 2010

13 september 2009		Help! Leeft mijn badspons? door Dr. Nicole de Voogd = geweest
11 oktober 2009		Van wie was dit bot? door drs. Japke van Dalen = geweest
08 november 2009		Hoe herken je een echte edelsteen? door Dr. Hanco Zwaan = geweest
13 december 2009		Zie jij die garnaal op het koraal? door Dr. Bert Hoeksema = volgeboekt
10 januari 2010		Wie was eerst, dino of mammoet? door Dr. Anne Schulp = volgeboekt

Dr. John de Vos zou de spreker zijn van het college op 10 januari maar helaas is hij verhinderd. Anne Schulp zal het alleen over dino’s hebben, maar hij gaat er een mooi college van maken. Uiteraard beantwoordt hij wel de vraag ‘Wie was eerst?’.

Programma collegereeks 2010

14 februari 2010		Waarom gaan slakken op vliegreis? door Dr. Frank Wesselingh (geoloog) = volgeboekt
14 maart 2010		Hoe werkt een vulkaan? door Prof.Dr. Leo Kriegsman (geoloog) = volgeboekt
11 april 2010		Bestaan lilliputters en reuzen? door Dr. Lars van den Hoek Ostende (geoloog) = volgeboekt
09 mei 2010		Slakken-CSI: wie is de moordenaar? door Prof.Dr. Menno Schilthuizen (zooloog) = volgeboekt
13 juni 2010		Waarom is de dodo uitgestorven? door Dr. Hanneke Meijer (vogelpaleontologe) = volgeboekt

Kosten
Een passe partout per collegereeks kost € 25,-.
Deelname aan één college kost € 5,-.

Inschrijven
De collegereeksen van MuseumJeugdUniversiteit zijn volgeboekt.

Kun je onverwacht niet komen, wil je dat dan zo spoedig mogelijk laten weten? Dit kan door een e-mail te sturen of te bellen met 071 56 87 700.

MuseumJeugdUniversiteit Hyve
Word ook lid van de MuseumJeugdUniversiteit Hyve! Dan zie je meteen welke andere kinderen er mee gaan doen.
http://jeugduniversiteit.hyves.nl

Eigenlijk ben je meer bacterie dan mens. Ook al bestaat je lijf uit een paar miljard cellen, het totaal aantal cellen van de darmflora ligt tien keer hoger. Maar wat vreten die bacteriën daar uit? Met nieuw DNA-onderzoek beginnen antwoorden te komen, en die blijken belangrijk voor medisch onderzoek.

De darmbacterie Lactobacillus rhamnosus houdt indringers buiten. Afbeelding: © PNAS

Een internationaal team wetenschappers onder leiding van Jun Wang heeft van 124 personen het DNA van de darmflora geanalyseerd en gepubliceerd in het vooraanstaande blad Nature. De biologen, waaronder enkele Nederlanders en Vlamingen, laten met hun werk zien dat de samenstelling aan darmbacteriën voor veel mensen ongeveer hetzelfde is. Mensen met overgewicht of een darmziekte hebben een flink andere bacteriesamenstelling.

Wang en zijn collega’s verzamelden uitwerpselen van Spaanse en Deense proefpersonen– saillant detail: veel drollen waren zo lang onderweg dat ze direct moesten worden ingevroren – en filterden er zo snel mogelijk het DNA uit.

Met een DNA-kaartje als deze zijn darmziektes gemakkelijk uit elkaar te houden. Linksonder het profiel van de ziekte van Crohn, bovenin darmontsteking, en rechtsonderin een gezond profiel. Afbeelding: © Nature

De biologen konden met hulp van het bacterie-DNA een speciale kaart maken, waarop je in één oogopslag kunt zien of iemand een afwijkende darmflora heeft, en dus misschien ziek is. Dat maakt verder onderzoek naar overgewicht en darmziektes, zoals de ziekte van Crohn, makkelijker.

De DNA-kaart is gebaseerd op de wat zeldzamere darmbacterie-soorten. Omdat zieke mensen een ander soort zeldzame bacteriesamenstelling hebben dan gezonde, is het bacterie-DNA dat ze dragen ook net iets anders.

Helaas zijn de wetenschappers er niet aan toegekomen om te ontdekken wat er nu precies zo anders is aan het DNA van patiënten met een bepaalde darmziekte, vergeleken met gezonde mensen. Er is meer onderzoek nodig, aldus de biologen. Ze verwachten dat hun DNA-analyse andere wetenschappers helpt om nieuwe darmbacterie-feitjes te ontdekken.

Maar hoeveel bacteriesoorten kwamen de biologen nou tegen? In de drollen van alle 124 personen bij elkaar zaten in totaal ruim 1000 bacteriesoorten, schatten Wang en zijn collega’s. Maar per persoon kwamen ze slechts zo’n 160 soorten tegen, wat betekent dat de meeste mensen ongeveer dezelfde darmflora hebben. Omdat ongeveer de helft van de proefpersonen uit Denemarken kwam en de andere helft uit Spanje, is dat een verrassende vondst.

Als extra ondersteuning: de 14  belangrijkste Free Range Geboden

1. Weet wanneer je je zorgen moet maken.
2. Zet het nieuws uit.
3. Vermijd experts.
4. Boycot babykneebeschermers.
5. Denk niet als een advocaat. Sommige risico’s zijn het waard.
6. Negeer de aanklagers. Ze kennen jouw kind niet zo goed als jij.
7. Eet chocolade. Laat ze lopen met Sint Maarten.
8. Bestudeer de geschiedenis. Hoe werden kinderen in het verleden behandeld?
9. Wees werelds. In andere landen lopen kinderen ook alleen naar school.
10. Word moediger. Stop met alles onder controle houden – het werkt toch niet.
11. Relax. Niet alles wat je doet heeft zoveel invloed op de ontwikkeling van je kind.
12. Faal. Dat is het nieuwe succes (falen mag, van fouten leer je).
13. Sluit ze buiten. Laat ze buiten spelen of een boodschap doen.
14. Luister naar je kinderen. Praat men hen en laat ze keuzes maken.

Bron: Lenore Skenazy – Free Range Kids – Giving our Children the Freedom We Had Without Going Nuts with Worry.

AMSTERDAM – De huid op de handen en armen van mensen kan dienen als touchscreen voor mobiele telefoons of andere apparaten. Dat hebben Amerikaanse wetenschappers aangetoond met een experimentele techniek.

Lees verder..

We hebben deze (Engelse versie) musical ook al met mijn zoon bekeken. In 2001 hebben we hem gekocht tijdens vakantie in Engeland. Hij was er ook verliefd op, nog geen twee jaar oud. En we hebben hem bijna elke dag moeten draaien. Gelukkig is het ook voor volwassenen niet vervelend om naar de musical te kijken want het zit vol erg leuke woordgrappen. Je verveelt je niet zo gauw. Dat bracht mij op het idee deze musical te gebruiken als verrijking op school voor kinderen die voorlopen op het onderwijs van Engels. Je kunt samen kijken, passages opnieuw beluisteren, praten over de uitdrukkingen en deze vertalen. Gezien het niveau van het taalgebruik zal het een gemiddelde leerkracht op de basisschool moeite kosten, maar op de middelbare school zou het naar mijn mening goed toepasbaar kunnen zijn.

De DVD is te bestellen via www.amazon.co.uk en de Engelse tekst van de liedjes vind je hier. Je kunt ze uitprinten of er een boekje van maken met een leeg pagina naast ieder liedje zodat de leerlingen ruimte hebben voor een vertaling. Zo combineer je verrijking met muziek, dans, decor en taal. Mooier kan niet.

AMSTERDAM – Mensen met een hoog IQ hebben relatief vaak liberale en atheïstische opvattingen. Dat blijkt uit een statistisch onderzoek van Britse wetenschappers.

De onderzoekers van de London School of Economics and Political Science analyseerden gegevens van de National Longitudinal Study of Adolescent Health, een onderzoek waarbij vele duizenden Amerikaanse scholieren werden gevolgd in hun tienerjaren.

De wetenschappers ontdekten een duidelijk verband tussen liberale en atheïstische opvattingen en hoge intelligentie.

Zo bleek dat ondervraagden die zichzelf omschreven als ‘zeer liberaal’ gemiddeld genomen een IQ van 106 punten hadden. Proefpersonen die zichzelf ‘ zeer behoudend’ vonden, hadden een gemiddeld IQ van 95.

Religieus

De wetenschappers stuitten op ongeveer hetzelfde patroon bij religieuze opvattingen. Mensen die aangaven dat ze ‘zeer religieus waren, hadden gemiddeld genomen een IQ van 97, terwijl ‘atheïstische’ proefpersonen een gemiddeld IQ van 103 hadden.

De resultaten van het onderzoek zijn gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Social Psychology Quarterly.

Volgens hoofdonderzoeker Satoshi Kanazawa is het niet toevallig dat intelligente mensen vaak dezelfde denkbeelden koesteren.

Normen en waarden

“Algemene intelligentie, oftewel het vermogen om na te denken en te redeneren, stelde onze voorouders in staat om nieuwe evolutionaire problemen op te lossen waarvoor ze geen onmiddellijke oplossing hadden”, verklaart Kanazawa op de Amerikaanse nieuwssite Physorg.com.

“Als gevolg daarvan zijn intelligente mensen vaker in staat om nieuwe situaties te herkennen en begrijpen dan minder intelligente mensen”, aldus Kanazawa. “Sommige van die situaties hebben te maken met normen en waarden en levensstijlen.”

Onderzoek van Radboud Universiteit Nijmegen

Zo’n 7 tot 8 procent van de vier- en vijfjarigen (zo’n 30.000 kinderen) heeft moeite met de ongeschreven regels voor gesprekken. Ze weten bijvoorbeeld niet hoe je iemand aanspreekt, welke informatie je in een gesprek juist wel of niet geeft, ze hebben moeite met de logische volgorde of de woordkeuze in een verhaal of ze kijken hun gesprekspartner onvoldoende aan. Met een vragenlijst kunnen deze kinderen vroeg worden opgespoord, waarna ze ook tijdig geholpen kunnen worden. Dit blijkt uit onderzoek waarop orthopedagoge Mieke Ketelaars op 3 maart promoveert aan de Radboud Universiteit Nijmegen.

Op de basisschool is er veel aandacht voor de technische kant van taal: uitspraak, spellen en ontleden. De sociale kant, over hoe je de taal moet inzetten in de communicatie met je omgeving, laat zich lastiger onderwijzen. Kinderen die met die kant meer moeite hebben, lopen echter wel een groot risico om later veel problemen te krijgen, zowel emotioneel als cognitief. En ze vallen ook eerder uit in het onderwijs. Deze sociale taalstoornis wordt in de literatuur aangeduid met Pragmatic Language Impairment. Orthopedagoge Mieke Ketelaars heeft het over: kinderen met een gesprekgebrek.

Goed op te sporen met vragenlijst

Er zijn nog nauwelijks instrumenten om kinderen met deze taalproblemen op te sporen. Ketelaars stelde vast dat een bestaande vragenlijst voor het diagnosticeren van kinderen met een taalspraakstoornis, de Children’s Communication Checklist, ook goed gebruikt kan worden voor het vroegtijdig opsporen van kinderen met een gesprekgebrek in het reguliere basisonderwijs.

Ze verzamelde met deze vragenlijst gegevens over 1396 kinderen in groep 1 van de basisschool. Leerkrachten beantwoordden vragen als: kan het kind een verhaal in logische volgorde vertellen? Luistert hij of zij naar de ander en gaat hij in op wat is gezegd? Kijkt hij de ander aan? Begrijpt hij of zij dat je ouderen met u aanspreekt? Tegelijkertijd beantwoordden leerkrachten vragen over concentratie, hyperactiviteit en sociaal gedrag van het kind. Voordat ze de vragenlijst invulden moesten ze een oordeel geven over het kind en aangeven of ze vonden of er iets aan de hand was.

Voorspeller van ADHD, autisme of taalproblemen

Hieruit bleek dat zo’n 7 tot 8 procent van de kinderen (tweederde jongens en eenderde meisjes) problemen had met gespreksvaardigheden. Bij eenderde van de kinderen had de leerkracht voordien niets van deze problemen opgemerkt.

Volgens Ketelaars is dat illustratief voor de subtiliteit van de pragmatische taalproblemen: ‘Leerkrachten denken misschien dat de taalproblemen te maken hebben met de jonge leeftijd of onwennigheid met school. Kinderen die op vierjarige leeftijd een gesprekstoornis hebben, hebben een grote kans op een latere diagnose voor ADHD, autisme of een taalstoornis. Nu we dit weten kan vroege opsporing ook aanleiding zijn om de onderliggende problemen aan te pakken.’

De meeste kinderen met een gesprekgebrek vertoonden gedragsproblemen en bij sommigen was al ADHD of een lichte variant van autisme vastgesteld. Kinderen met een gesprekgebrek hadden ook tien keer zo vaak als andere kinderen gedragsproblemen.

Kinderen drie jaar gevolgd

Mieke Ketelaars volgde 82 kinderen met een gesprekgebrek en 82 zich normaal ontwikkelende kinderen gedurende drie jaar (van groep 1 tot groep 4) en testte ze een aantal keren op diverse taal- en neuropsychologische vaardigheden. Zo moesten ze bijvoorbeeld een verhaal navertellen, plaatjes benoemen en luisteren naar een saaie taak terwijl hun concentratie werd gemeten. De kinderen met een gesprekgebrek vertoonden na twee jaar nog steeds uitval op diverse gebieden: ze hadden problemen met aandacht, planningsvaardigheden, sociale kennis, taalvaardigheid en vertelvaardigheden.

Verteltaak voor 3-5 jarigen

Kinderen met een gesprekgebrek hebben meestal moeite met het navertellen van een verhaal. Vertellen vergt diverse vaardigheden: weten wat de luisteraar nodig heeft, voorkennis, nadenken en plannen van de volgorde van vertellen.

Mieke Ketelaars mat de vertelvaardigheid van kinderen aan de hand van een verhaaltje over een stoute bus. De bus rijdt weg, er gebeurt heel veel spannends onderweg, maar op het eind komt het toch allemaal weer goed. Kinderen moeten dit verhaal navertellen en kinderen met een gesprekgebrek vergeten bijvoorbeeld te vertellen dat de bus wegrijdt, of ze laten de clou weg: dat het allemaal weer goed komt op het eind. Maar ze vertellen wel dat de bus tien raampjes heeft en dat er veel wolken zijn. Informatie die niet relevant is voor het verhaal. Lees hoe een kind met een gesprekgebrek dit verhaaltje navertelt.

Verteltaak goedgekeurd als diagnostisch instrument

Kinderen die zich normaal ontwikkelen kunnen goed inschatten wat een ander nodig heeft om een verhaal te begrijpen. Ze snappen dat dat te maken heeft met de voorkennis. Kinderen met een gesprekgebrek kunnen dat moeilijker aanvoelen en hebben daarnaast moeite met de concentratie en de volgorde. De verteltaak uit het onderzoek brengt een aantal aspecten van het gesprekgebrek goed in kaart. Het is door Ketelaars en collega’s taaldeskundigen overgenomen van Engelse en Amerikaanse onderzoekers en bewerkt voor de klinische praktijk van kinderen met pragmatische taalproblemen en wordt nu als diagnostisch instrument gebruikt door logopedisten die erin getraind zijn.

Gesprekgebrektoets in eerste jaar van de basisschool

Ketelaars vindt dat er in het eerste jaar van de basisschool aandacht komen voor kinderen met een gesprekgebrek. De gesprekgebrektoets zou onderdeel moeten worden van een standaard screeningspakket in de vroege klassen van de basisschool en een volwaardige plaats moeten krijgen naast het leerlingvolgsysteem en de rapportages van leerkrachten over kinderen. Dat kan met de eerdergenoemde vragenlijst, waarna het kind verder kan worden onderzocht en begeleid in een eerstelijns centrum voor taalonderzoek.

Bron:

Mieke Ketelaars: The Nature of Pragmatic Language Impairment. Promotie 3 maart 2010 aan de Radboud Universiteit Nijmegen.

1. Maak een lijstje van je zorgen – een lijstje met zorgen is een goede voorbereiding op het gesprek met de leerkracht. Je kunt je zorgen maken over huiswerk, het gedrag van je kind, omgaan met klasgenoten en dergelijke. Richt je op een of twee van de voor jouw gevoel belangrijkste onderwerpen. Je kunt niet alles in één gesprek bespreken.
2. Praat met je kind – laat je kind weten dat je met de leerkracht in gesprek wilt. Waarschijnlijk weet je al hoe je kind zich voelt in de klas (als hij zich verveelt of geen aansluiting vindt) maar misschien heeft hij nog wat toe te voegen. Bovendien is het belangrijk zowel je kind als de leerkracht aan te horen, zodat je weet hoe zij over het onderwerp denken. Soms schat een kind de situatie verkeerd in en soms is de leerkracht zich niet bewust van de gevoelens van het kind. Wees er zeker van dat je kind weet dat je gaat proberen de problemen op te lossen – je gaat niet alleen klagen.
3. Stel een portfolio samen van het werk van je kind – als je een portfolio hebt van het werk van je kind, loop er doorheen en zoek voorbeelden die jouw gesprek kunnen ondersteunen. Sommige kinderen, vooral zij die de leerkracht willen behagen*), laten niet altijd zien wat ze kunnen en de leerkracht is daar niet van op de hoogte.
4. Regel een afspraak – jouw bezorgdheid over je kind is belangrijk, je wilt het waarschijnlijk zo snel mogelijk bespreken. Een afspraak maken is beter dan zomaar binnenlopen. Het heeft een aantal voordelen:
   • zowel jij als de leerkracht kunnen zich voorbereiden
   • er is een kleinere kans dat je de leerkracht op een verkeerd moment treft (druk, geen tijd, staat niet open)
   • je toont respect en gaat onbevangen het gesprek in
5. Blijf positief – een positieve instelling is belangrijk vóór, tijdens en na het gesprek met de leerkracht. Kinderen kunnen negatieve stemmingen oppikken en als het kind een vermoeden heeft dat de ouder weinig respect heeft voor de leerkracht, zal het denken dat zo’n stemming acceptabel is. Dat zal bestaande problemen erger maken en moeilijker op te lossen. Laat je boosheid thuis, omdat je irrationeel overkomt en de leerkracht daardoor een defensieve houding zal aannemen. Dat zal jou en je kind niet helpen.
6. Vermijd de woorden “verveling” en “hoogbegaafd” – een van de dingen die de leerkracht uit zijn evenwicht kunnen brengen is vertellen dat je kind zich verveelt in de klas. Leerkrachten maken niet met opzet saaie lessen! Ze werken hard om de les zo voor te bereiden dat het interessant en leuk is. Het woord “hoogbegaafd” kan ervoor zorgen dat de leerkracht vindt dat je te veel eist van je kind. In plaats van het praten over hoogbegaafd, praat over leerstijlen. Je kunt bijvoorbeeld aankaarten dat je kind het beste leert als het uitdagend werk krijgt.
7. Blijf gericht op je kind – leerkrachten hebben meer kinderen waar ze zich zorgen over maken. Ze kunnen in een gesprek reageren door een opsomming wat al die andere kinderen nodig hebben. Je kunt benadrukken dat je hun zorgen voor al die kinderen waardeert, maar dat jij er zit om over jouw kind te praten.
8. Vraag om duidelijkheid – de meeste leerkrachten zijn getraind zich te concentreren op tekorten – academische, emotionele en sociale. De leerkracht van je kind zal waarschijnlijk consequent opsommen op welke punten jouw kind tekort schiet. Hij vertelt bijvoorbeeld dat je kind zich onvolwassen gedraagt of dat het zwaarder werk niet aankan. Vraag waar dat op gebaseerd wordt en vraag om voorbeelden van het onvolwassen gedrag. Vraag ook of andere kinderen zich soms ook zo gedragen. Misschien dat je kind zich gewoon gedraagt als zijn leeftijdgenoten (ook al is hij/zij versneld).
9. Maak een plan van aanpak – werk samen met de leerkracht aan een stappenplan. Sommige schoolzaken kunnen alleen op school worden aangepakt, zoals werk op tijd af hebben en aan verrijking toekomen. Deze afspraken moeten ook goed met het kind worden doorgenomen. Hij/zij moet op de hoogte zijn van de eisen en consequenties.
10. Stuur een bedankbriefje – bedank de leerkracht met een briefje of een mailtje. Som nogmaals de stappen op die jullie hebben afgesproken. Als de leerkracht het (niet) eens is met de opgesomde stappen, zal dat duidelijk worden aan de hand van de reactie.

*) Kinderen die een leerkracht willen behagen doen wat de leerkracht vraagt omdat ze hem blij willen maken. Dit kan problemen opleveren als het kind niet academisch wordt uitgedaagd en niet gelukkig is op school. Dit kind zal niet klagen, omdat klagen de leerkracht ongelukkig zou maken. Kinderen die een leerkracht willen behagen halen meestal hoge cijfers en hebben zelden gedragsproblemen. Dit kan het voor ouders moeilijker maken om gepast onderwijs voor hun kind te krijgen, omdat het kind goed lijkt te gaan op school. Maar deze kinderen, zoals andere kinderen die niet voldoende uitgedaagd worden, ontwikkelen niet de juiste studievaardigheden en leren niet hoe ze hun best moeten doen. Deze kinderen worden vaak extrinsiek gemotiveerd, wat betekent dat een goedkeuring van de leerkracht al genoeg kan zijn hen te motiveren werk te doen dat ze misschien saai en eentonig vinden.

Wil je lezen over de voor- en nadelen van het met de leerkracht bespreken van hoogbegaafdheid? Het artikel vind je hier.