De laatste tijd schrijf ik steeds meer over hoogbegaafdheid als een manier van naar zichzelf te kijken en welk effect het heeft op de hoogbegaafde zelf. Er is namelijk altijd, of vrijwel altijd een probleem met deze manier van kijken, namelijk, het kijken is niet neutraal maar gebaseerd op aangenomen “kennis” over hoogbegaafdheid en wat het zou moeten betekenen. Wie ken je in je omgeving die echt vanuit zichzelf en neutraal naar de wereld kijkt en die anderen ook neutraal en in hun eigen context probeert te begrijpen?

De meeste hoogbegaafde mensen leven in een aangeleerd verhaal. En tegelijkertijd niemand kiest er bewust voor om in het verleden en in een verhaal van een ander te leven. Wat er gaande is, is heel subtiel en onzichtbaar. Op gegeven moment, als je oplet, is het echter heel erg voelbaar. Een ervaring wordt een herinnering, een herinnering wordt een verhaal, een verhaal wordt een overtuiging en een overtuiging wordt uiteindelijk de bril waardoor iemand naar zichzelf, naar anderen en naar de toekomst kijkt.

Hierdoor verandert een gebeurtenis die ooit tijdelijk was, langzaam in een permanente psychologische werkelijkheid.

Ik zie dit regelmatig gebeuren bij ouders van uitzonderlijk begaafde kinderen. Wat ooit begon als een begrijpelijke reactie op een pijnlijke ervaring – een gesprek waarin je als kind niet werd gezien, een schoolperiode waarin je in je ontwikkeling werd afgeremd of een situatie waarin je als ouder je machteloos voelt tegenover een systeem dat onvoldoende aansluit  bij de behoeften van je kind – kan zich langzaam ontwikkelen tot een terugkerend verhaal dat steeds meer ruimte inneemt in het bewustzijn totdat het op een werkelijk leven lijkt. En dan bevind je je in een verhaal van een ander of een verhaal van je eigen onbewuste keuzes. De oorspronkelijke gebeurtenis is dan allang voorbij, terwijl de emotionele werkelijkheid ervan dagelijks opnieuw wordt geactiveerd.

De herhaling van het verleden

Dit hele proces verloopt meestal ongemerkt. Mensen beseffen zelden dat zij niet alleen gebeurtenissen herinneren, maar tegelijkertijd ook de bijbehorende emoties blijven reproduceren. Hierdoor creëert het lichaam steeds opnieuw dezelfde chemische toestand en blijft het zenuwstelsel zich vormen rondom ervaringen die feitelijk tot het verleden behoren. Juist daarin schuilt een van de grootste paradoxen van menselijke ontwikkeling.

Veel hoogbegaafde mensen verlangen naar een andere toekomst, terwijl hun aandacht, hun gevoelens en hun interpretatie van de werkelijkheid telkens weer terugkeren naar wat ooit gebeurde. Zij proberen een nieuwe werkelijkheid te creëren vanuit een bewustzijnstoestand die volledig geworteld blijft in het verleden.

Vanuit het perspectief van bewustzijn is dit een essentieel gegeven. Aandacht is namelijk veel meer dan een psychologisch verschijnsel; aandacht is richtinggevende energie. En energie vormt zich en wordt sterker rondom datgene waaraan zij consequent wordt gegeven. Bepaalde ervaringen, overtuigingen en interpretaties worden hierdoor steeds sterker, terwijl andere mogelijkheden langzaam buiten beeld verdwijnen.

In de wereld van hoogbegaafdheid wordt over hoogbegaafdheid telkens op dezelfde manier geschreven en verteld. Er is verrijking en verdieping, er is versnellen, er is perfectionisme en faalangst en er is onderpresteren. Er is rouw en eenzaamheid. Met deze termen is niets mis, maar als het verhaal steeds herhaald wordt, zal de kijk naar hoogbegaafdheid en wat het werkelijk is nooit verruimen en als jij deze woorden en verhalen blijft herhalen en navertellen, zal jouw kijk naar hoogbegaafdheid en dus naar jezelf en dus naar jouw leven ook nooit verruimen. Het zal op een standaard spoor van perceptie blijven steken.

De chemie van herinneringen

Als de aandacht dag na dag terugkeert naar teleurstelling, strijd, frustratie, onbegrip of onrecht, ontstaat er een subtiele vorm van identificatie met die ervaringen. Ze worden niet langer gezien als gebeurtenissen die hebben plaatsgevonden, maar als een vanzelfsprekend onderdeel van de werkelijkheid zelf. Een werkelijkheid die vervolgens steeds opnieuw wordt bevestigd door wat iemand tegen zichzelf vertelt, welke woorden hij kiest, wat hij waarneemt, verwacht en interpreteert.

Joe Dispenza beschrijft dit principe regelmatig wanneer hij uitlegt dat mensen vaak denken dat zij reageren op hun omgeving, terwijl zij in werkelijkheid reageren op herinneringen aan eerdere ervaringen. Hierdoor neemt het lichaam de rol van het verleden over en worden de emoties van gisteren langzaam belangrijker dan de mogelijkheden van morgen. Vanuit die optiek wordt het begrijpelijk waarom zoveel mensen het gevoel hebben vast te zitten, ondanks hun oprechte verlangen naar verandering.

Verandering ontstaat immers niet vanuit wat iemand af en toe denkt, maar vanuit de totale staat van bewustzijn waarin hij dagelijks leeft, beweegt, waarneemt en betekenis geeft aan zijn ervaringen.

Wat je onbewust doorgeeft aan je kinderen

Voor ouders van uitzonderlijk begaafde kinderen krijgt dit mechanisme nog een extra laag. Deze kinderen zijn uitzonderlijk gevoelig voor wat zich onder de woorden bevindt. Ze nemen veel meer waar dan alleen wat er wordt gezegd. Ze luisteren niet alleen naar de inhoud van gesprekken over school, ontwikkeling of onrecht, maar registreren tegelijkertijd de onderliggende emotionele lading waarmee die verhalen worden verteld. Deze kinderen kunnen feilloos je hele geschiedenis lezen en je angst voelen, ook al kunnen ze er nog niet de juiste betekenis aan geven. En daardoor maakt het ze angstig en onrustig.

Als een kind gedurende jaren ervaart dat aandacht vooral gericht wordt op beperkingen van systemen, omdat het kind alleen de geconditioneerde breinen van volwassenen, tekortkomingen van anderen en situaties waarin de buitenwereld tekortschiet ervaart, ontstaat bij het kind gemakkelijk de impliciete overtuiging dat zijn welzijn afhankelijk is van omstandigheden buiten zichzelf. Autonomie maakt zo langzaam plaats voor afhankelijkheid, en innerlijke kracht wordt ongemerkt ingeruild voor een doorgaande staat van alertheid op wat er mis zou kunnen gaan.

Voelen wat wil ontstaan

Vanuit het perspectief van het Veld wordt dit vraagstuk nog fundamenteler. Het Veld – je dagelijkse leven – wordt niet gevormd op grond datgene wat je met woorden verlangt, maar op grond van de kwaliteit van het bewustzijn die je daadwerkelijk belichaamt. Alles is energie zoals ik zo vaak benadruk. Je gedachten zijn ook energie. Maar je gedachten staan meestal niet op een lijn met je handelen. Je wenst gezien te worden, maar je verstopt je. Je wilt meer vrienden hebben, maar je bent niet een vriend voor jezelf. Je wilt een liefdevolle relatie, maar je houdt niet van jezelf. Het gaat om de emotie = de energie, achter de gedachte. Een mens kan vrijheid wensen terwijl hij zich emotioneel blijft verbinden met onvrijheid. Hij kan mogelijkheden zoeken terwijl zijn aandacht voortdurend gericht blijft op beperkingen, en een nieuwe toekomst verlangen terwijl zijn lichaam iedere dag opnieuw dezelfde ervaringen uit het verleden bevestigt.

Wie jarenlang verlangt naar vrijheid (gezien worden, geliefd worden, zonder nare jeugdherinneringen) terwijl hij zijn aandacht blijft richten op datgene waarvan hij bevrijd wil worden, blijft energetisch verbonden met precies die werkelijkheid die hij probeert te overstijgen. Bewustzijn ontwikkelt zich immers niet door verzet tegen wat is, maar door een steeds dieper voelen van wat wil ontstaan, wat geboren wil worden als het ware en daarnaar handelen. Dat is een belangrijk inzicht voor ouders van uitzonderlijk begaafde kinderen.

De toekomst van een kind wordt uiteindelijk veel minder gevormd door wat een school ooit heeft gedaan, dan door de staat van bewustzijn die het dagelijks ervaart bij de volwassenen die het begeleiden, liefhebben en voorgaan.

Kinderen leren meestal niet van je woorden, adviezen en goede bedoelingen. Zij leren vooral van jouw aanwezigheid, van de wijze waarop je omgaan met tegenslag, van je relatie tot vrijheid, van je bereidheid om verantwoordelijkheid te nemen voor je aandacht en van je vermogen om jezelf los te maken van verhalen die ooit waar waren.

De terugkeer naar jezelf

De vraag is daarom niet hoeveel onrecht er heeft plaatsgevonden in je leven of het leven van je kind, hoe terecht de pijn was of hoeveel fouten er in het verleden zijn gemaakt. De werkelijk belangrijke vraag is welke staat van bewustzijn je vandaag voedt. Die staat van bewustzijn bepaalt uiteindelijk wat je waarneemt, welke mogelijkheden je herkent en welke toekomst je voor jezelf en je kinderen toegankelijk maakt.

Werkelijke verandering komt niet tot stand door eindeloos terug te kijken naar wat was, hoe begrijpelijk die neiging soms ook is. Het ontstaat eerder op het moment waarop een mens zijn aandacht bewust terughaalt uit het verleden en leert leven vanuit de vraag welke werkelijkheid hij vanaf vandaag wil belichamen, voeden en creëren. Daar, in dat moment waarop het verleden zijn vanzelfsprekende greep verliest en de toekomst nog niet volledig zichtbaar is, ontstaat de ruimte waarin autonomie, creativiteit en bewustzijn zich kunnen ontvouwen.

Daar begint de terugkeer naar jezelf.

Wil je hier dieper in duiken en de stap zetten van overleven naar werkelijk leven vanuit je eigen kracht en bewustzijn? Meld je dan aan voor:

• De exclusieve masterclass The Return of the Eagle op Santorini (2027) – een diepgaande transformatiereis op een van de meest energetische plekken op aarde.
• Mentoring voor volwassenen – persoonlijke, intensieve begeleiding om je los te maken van oude verhalen en jouw werkelijke potentieel te belichamen.