Hoogbegaafd, identiteit, autonomie en zelfsturing

Veel hoogbegaafde kinderen hebben een sterke behoefte aan autonomie, terwijl zij tegelijkertijd opgroeien in systemen die voortdurend bepalen hoe zij moeten denken, leren en functioneren.

In deze video vertel ik waarom autonomie, identiteit en zelfsturing onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn en waarom werkelijke autonomie begint bij bewustzijn en authenticiteit.

 

“Hoogbegaafd, identiteit, autonomie en zelfsturing”

 

In deze video

  • Waarom autonomie zo belangrijk is voor hoogbegaafde kinderen
  • Hoe kinderen reageren wanneer autonomie wordt beperkt
  • Waarom autonomie niet hetzelfde is als “doen waar je zin in hebt”
  • Welke vaardigheden nodig zijn voor gezonde autonomie
  • Waarom ouders eerst hun eigen aanpassing moeten doorzien
  • Hoe identiteit en autonomie met elkaar verbonden zijn
  • Waarom externe bevestiging onzekerheid versterkt
  • Waarom kinderen vooral leren van wat ouders leven

Een sterke behoefte aan autonomie is logisch

Hoogbegaafde kinderen hebben vaak een extreem sterke behoefte aan autonomie omdat zij het vermogen hebben om zelfstandig na te denken.

Zij voelen van nature:

  • wat klopt,
  • wat niet klopt,
  • wat authentiek voelt,
  • en wat opgelegd wordt van buitenaf.

Dat maakt het moeilijk wanneer hun hele omgeving voortdurend bepaalt:

  • wat ze moeten leren,
  • hoe ze zich moeten gedragen,
  • welke toetsen ze moeten maken,
  • hoe snel ze iets moeten doen,
  • en hoe ze horen te functioneren.

Veel kinderen ervaren daardoor voortdurend innerlijke spanning.

Die spanning uit zich vaak in:

  • opstandigheid,
  • weerstand,
  • vermoeidheid,
  • verlies van motivatie,
  • frustratie,
  • emotionele uitbarstingen,
  • of juist terugtrekken.

 

Autonomie begint bij de ouder

De belangrijkste vraag is uiteindelijk niet alleen:

“Hoe ga ik om met de autonomie van mijn kind?”

De diepere vraag is:

“Hoe autonoom leef ik zelf eigenlijk?”

Waar pas jij jezelf aan?
Waar zeg jij ja terwijl je nee voelt?
Waar leef jij niet volledig op één lijn met wie je bent?

Kinderen voelen die innerlijke tegenstrijdigheid haarfijn aan.

Een kind leert gezonde autonomie niet door uitleg, maar door wat het dagelijks ziet bij volwassenen.

Gezonde autonomie vraagt vaardigheden

Veel ouders zijn bang om grenzen te stellen aan hoogbegaafde kinderen omdat zij denken dat grenzen autonomie beperken.

Maar werkelijke autonomie ontstaat juist door:

  • zelfkennis,
  • discipline,
  • zelfsturing,
  • effectieve communicatie,
  • grenzen kunnen aangeven,
  • trouw blijven aan jezelf.

Autonomie betekent niet: doen waar je impulsief zin in hebt.

Werkelijke autonomie betekent: voelen wat werkelijk bij je past en daarnaar handelen.

Dat voel je niet alleen met je hoofd. Dat voel je in je lichaam.

Identiteit en autonomie zijn met elkaar verbonden

Een kind kan alleen werkelijk autonoom zijn wanneer het zichzelf mag blijven. En juist daar ontstaat vaak spanning. Want veel hoogbegaafde kinderen groeien op in een wereld die voortdurend probeert hen aan te passen aan gemiddelden.

Daardoor ontstaat verwarring:

  • wie ben ik werkelijk?
  • wat voel ik zelf?
  • wat hoort bij mij?
  • wat is aangeleerd?
  • wat verwacht de buitenwereld van mij?

Wanneer een kind zichzelf voortdurend moet aanpassen, raakt ook de autonomie beschadigd.

Waarom externe bevestiging onzekerheid versterkt

Veel ouders zoeken externe herkenning voor hun kind:

  • testen,
  • labels,
  • coaches,
  • bevestiging van buitenaf.

Soms kan dat tijdelijk helpend zijn. Maar wanneer een kind voortdurend extern bevestigd moet krijgen wie het is, ontstaat er ook afhankelijkheid van die bevestiging.

Een kind voelt feilloos aan of een ouder werkelijk leeft wat hij zegt.

Wanneer een ouder zegt: “Je bent goed zoals je bent,” maar zichzelf diep vanbinnen nog voortdurend afwijst of aanpast, voelt een kind die innerlijke tegenstelling onmiddellijk. Daar ontstaat onzekerheid.

You walk your talk

Kinderen leren niet alleen van woorden. Zij leren van energie. Van aanwezigheid. Van wat een ouder werkelijk leeft.

Wanneer een ouder:

  • zichzelf begrijpt,
  • zichzelf accepteert,
  • trouw blijft aan zichzelf,
  • en verantwoordelijkheid neemt voor zijn eigen leven,

dan voelt een kind die stabiliteit. Daardoor ontstaat innerlijke veiligheid. En vanuit die veiligheid groeit autonomie vanzelf sterker.

Hoogbegaafdheid, autonomie en zelfsturing horen bij elkaar

Werkelijke autonomie ontstaat wanneer:

  • identiteit helder wordt,
  • zelfwaarde van binnenuit groeit,
  • en iemand zichzelf niet voortdurend hoeft te bewijzen of aan te passen.

Dan verdwijnt ook steeds meer de behoefte aan externe goedkeuring.

Want wanneer jij jezelf begrijpt en accepteert, hoeft niet iedereen anders dat nog voor jou te doen.

Dat geldt voor volwassenen en dat geldt ook voor kinderen.

Het begint altijd bij bewustzijn

De belangrijkste verandering ontstaat vaak op het moment dat je begint te zien:

  • welke overtuigingen niet werkelijk van jou zijn,
  • welke patronen je hebt overgenomen,
  • en waar je leeft vanuit conditionering in plaats van vanuit jezelf.

Zodra je dat doorziet, ontstaat er ruimte voor andere keuzes. Dan blijf je niet eindeloos zoeken, twijfelen of malen.

Dan ga je voelen.
Kiezen.
Handelen.

 

Lees verder

 

 

Abonneer op mijn YouTube kanaal:

Vragen of opmerkingen? Laat het ons weten via renata@ieku.nl en wie weet behandelen we het in een volgende video, of nodigen we je uit voor tekst en uitleg. Maatwerk is geen luxe, daarover geef ik regelmatig master classes en nog veel meer.

Wil je meer weten over maatwerk in het onderwijs of opvoeden van uitzonderlijk begaafde kinderen? Ik heb veel mogelijkheden, live of online. Kijk hier naar de mogelijkheden. Meer informatie over hoogbegaafde mannen en hoogbegaafde vrouwen.