De scholen zijn weer begonnen en zo ook voor veel kinderen de verplichting om huiswerk te maken. Ieder schooljaar weer krijg ik veel vragen over huiswerk maken, ouders vragen zich af hoe ze hun kind (vooral op de middelbare school) moeten motiveren om huiswerk te maken en ze vragen zich ook af hoe hun hoogbegaafde kind nu eigenlijk leert.

Voor sommige ouders van hoogbegaafde kinderen betekent huiswerk maken vooral bekvechten, waarbij ouders met meer vragen dan antwoorden blijven zitten. Wat is het doel van huiswerk? Wat is een redelijke hoeveelheid huiswerk? Wanneer moet ik helpen en wanneer moet ik niets doen? Hoe vermijd ik een huiswerkoorlog?

Waarom huiswerk?

Leerkrachten geven huiswerk om verschillende redenen: om in de klas geleerde ideeën en vaardigheden te versterken of verrijken; om opdrachten af te maken die niet in de klas zijn afgemaakt; om leerlingen de mogelijkheid te geven tot verdieping en onafhankelijk onderzoek; om het kennisniveau en het begripsniveau na te gaan of te controleren. Huiswerk helpt ook studievaardigheden, time management en onafhankelijke studie te ontwikkelen. Het dient als een link tussen school en thuis en kan voor ouders een gelegenheid zijn om te zien wat er wel of niet gebeurt op school. Door betrokken te zijn bij het huiswerk van je kind kun je beter begrijpen wat zijn of haar interesses, sterke en zwakke punten zijn en welke houding je kind heeft ten opzichte van leren.

Hoeveel huiswerk?

De hoeveelheid tijd die gespendeerd wordt aan huiswerk verschilt net zo veel als het doel. De gemiddelde tijd die aan huiswerk besteed moet worden in de brugklas is ongeveer 90 minuten. Maar die kan wisselen van dag tot dag en van vak tot vak. Soms komen er projecten bij of het leren voor een proefwerk. Veelal kan de mentor of klasseleraar aangeven hoe lang je kind met zijn huiswerk bezig zou moeten zijn. Die schatting mag je wat naar beneden bijstellen voor een hoogbegaafd kind, maar niet te veel. Als je kind beweert dat het in een half uur klaar is met zijn huiswerk, is scepsis op zijn plaats.

Oplossen van het huiswerkprobleem

Huiswerk is nuttig en noodzakelijk. Voor sommige hoogbegaafde kinderen en hun ouders echter resulteert alleen al het aanstippen van het “h-woord” in een nachtelijk gevecht:

• Maar ik heb het al op school gemaakt!
• Maar dit is saai en stom!
• Ik heb mijn wiskundeboek op school laten liggen!
• Moet ik echt meedoen aan dat programma voor meerbegaafden? Ik heb geen zin in al dit extra werk!
• Waarom moet ik eigenlijk huiswerk maken? Dat is tijdverspilling!

Een aantal van deze reacties kan ontstaan door ongepast huiswerk of is het gevolg van verkeerde verwachtingen. Als je denkt dat het huiswerk van je kind te moeilijk of juist te gemakkelijk is, maak dan een afspraak met de mentor om dit te bespreken.

Voor sommige hoogbegaafde kinderen is een programma voor meerbegaafden op school een tweesnijdend zwaard: aan de ene kant worden hun speciale bekwaamheden (h)erkend, maar aan de andere kant moeten ze misschien inhalen wat ze gemist hebben tijdens gewone lessen.

Tot slot, sommige hoogbegaafde kinderen kunnen echt moeite hebben met hun huiswerk omdat ze motivatie, studie- of organisatievaardigheden missen of hun tijd slecht kunnen indelen.

Hoe leren hoogbegaafde kinderen: huiswerktips voor de kinderen

1. Je huiswerk verdwijnt niet door het uit te stellen of door er niet aan te denken. Het is er en het wacht op je, het blijft je achtervolgen totdat je het maakt. Dus: ga direct aan de slag, zodat je rustig kunt slapen. Maak je huiswerk af voordat het jou afmaakt!
2. Je kunt je huiswerk het best op één plek maken: achter het bureau op je kamer, aan de keukentafel of in de woonkamer. Zorg er wel voor dat TV en radio uitstaan.
3. Neem een kleine snack voordat je aan je huiswerk begint. Liever geen Marsrepen, hele zakken chips of een dubbele cheesburger. Beter en gezonder is een boterham met pindakaas, wortels, fruit, popcorn of yoghurt.
4. Als je veel huiswerk hebt, stel dan een schema op (bijvoorbeeld 17.00 uur wiskunde, 17.40 uur pauze, 17.50 uur Latijn, 18.15 uur avondeten, 18.45 uur herhaling Aardrijkskunde). Op die manier weet je hoeveel je moet doen die dag.
5. Maak de moeilijkste opdrachten eerst.
6. Zoek huiswerkhulp als je er een nodig hebt. Dit kan een goede vriend zijn, een klasgenoot of een van je ouders.
7. Vraag je leerkracht of docent om hulp als het nodig is (maar bel hem niet ’s nachts als je in paniek wakker schrikt omdat je iets vergeten bent!).
8. Vraag je familieleden jouw huiswerktijd te respecteren. Als het nodig is hang dan een “Niet storen” bordje op.

Nog een geheim advies: door lezen wordt het maken van huiswerk eenvoudiger. Waarom? Hoe meer je leest des te meer je begrijpt. Zonder het te weten wordt je slimmer. Lezen opent je geest. Lees dus alles: literatuur, gedichten, romans, korte verhalen, mysteries, tijdschriften, kranten, stripverhalen, kaarten, verkeersborden, reclameborden, verpakkingen of het dagboek van je zus (grapje!).

5 smoezen die je niet meer moet gebruiken

1. Ik heb geen tijd – Maak tijd, huiswerk is geen optie, het moet af!
2. Ik begrijp het niet – Vraag het aan je leerkracht of docent voordat je de school verlaat. Als je thuis bent vraag je het aan je ouders of bel je een klasgenoot.
3. Ik krijg het niet af – Zoek uit waarom. Word je afgeleid, begrijp je iets niet, vraag dan om advies aan je leraar of je ouders over hoe je het beste je tijd kunt indelen.
4. Ik heb te veel huiswerk – Deel je tijd in, maak een huiswerkrooster, gebruik een kalender of je agenda en plan je langetermijn- en kortetermijnopdrachten.
5. Ik heb mijn boeken op school laten liggen – controleer je rugzak vóór je de school verlaat: heb je alles mee? Schrijf kleine notities, desnoods op je hand, als het maar werkt en het je helpt te herinneren wat je moet doen.

Het mooiste aan huiswerk maken is het gevoel dat je hebt als het AF IS!