Hoogbegaafde meisjes verdienen bijzonder aandacht binnen de groep hoogbegaafden. Waarom? Doordat ze zich al na een dag op school hebben aangepast, ziet niemand dat ze hoogbegaafd zijn, zelfs hun ouders niet. En dat blijven ze hardnekkig hun hele leven doen als niemand hen terwijl ze nog jong zijn helpt zichzelf te worden.

“Ik had helemaal niet door wat Marit kon, totdat ik met haar op de gang een op een ging werken. Ze heeft zo’n grote woordenschat en zulke bijzondere ideeën! Ze durft het niet in de klas te laten zien, omdat ze niet anders wil zijn.”

Aanpassing

Hoogbegaafde meisjes zijn, net als alle andere hoogbegaafde mensen, intens en gevoelig. Vooral de intensiteit en emotionele hooggevoeligheid maken dat meisjes zich sociaal wenselijk gedragen. Ze willen aan verwachtingen van anderen voldoen en het ‘goed doen’. Ze letten op wat de leerkracht verwacht van de klas en doen het braaf na. De sociale aanpassing kan zo ver gaan, dat ze op den duur zelf niet meer weten wie ze werkelijk zijn.
In een klas is het meestal moeilijk voor alle kinderen die ‘anders’ zijn. Mensen houden over het algemeen niet van ‘anders’. Daarom voelen hoogbegaafde meisjes zich vaak buitengesloten. Ze hebben geen aansluiting met leeftijdgenoten, ze leren anders en ze begrijpen soms schijnbaar eenvoudige opdrachten of instructies niet. Ook doorgronden ze sociale interacties sneller en hebben ze andere interesses. De diepgang van hun denken en onderwerpen die hen interesseren kunnen ze niet delen met klasgenoten. Je kunt je misschien voorstellen hoe zo’n meisje probeert te overleven in een reguliere klas.

Talenten camoufleren

Veel hoogbegaafde meisjes ontkennen of camoufleren hun talenten op weg naar volwassenheid. Ze zien de nadelen van het hoogbegaafd zijn. Ze voelen zich genoodzaakt te kiezen tussen populariteit of het halen van academische doelen. Sociale relaties winnen het vaak van intellectuele interesses. Hoogbegaafde meisjes zijn over het algemeen sociaal gevoeliger dan hoogbegaafde jongens en daardoor pikken ze sneller sociale richtlijnen op en weten ze hoe ze zich moeten aanpassen. Om anderen plezier te doen hebben ze de neiging onder hun niveau te gaan zitten, vaak ervoor kiezend die anderen te helpen in plaats van zelf te leren.

Talent ontdekken en ontplooien

Meisjes hebben in het bijzonder steun nodig bij het nadenken over het dilemma dat ze hun talent moeten kunnen laten zien én ontwikkelen en tevens hun sociale aanpassingen moeten herkennen. Ze moeten ontdekken wie ze zijn en wat ze nodig hebben. Daarnaast moeten ze leren te vragen wat ze nodig hebben.

Voor de leerkrachten geldt dat ze hoogbegaafde meisjes moeten leren begrijpen (intensiteit, emotionele gevoeligheid, empathie, sociale betrokkenheid, aanpassing, veel doordenken en nadenken, pleasen). Veel meisjes weten niet eens van het bestaan van hun talenten en hebben leerkrachten nodig die hen helpen die talenten te ontdekken. Ze ervaren vaak alleen dat ze anders zijn en zich anders voelen, maar hebben hierbij eerder een negatieve dan een positieve connotatie.

 “Kim zit in groep 5. Haar ouders hebben mij benaderd, omdat ze merken dat Kim niet meer naar school wil. Haar Cito-scores zijn slecht, ze is niet gemotiveerd en ze heeft weinig contacten in de klas. Onlangs is ze via de school getest en daar kwam een IQ van 82 uit. De ouders schrokken van dit resultaat. Zij dachten altijd dat hun dochter hoogbegaafd was. Tot voor kort en tot de uitslag van deze test. Want nu gingen ze twijfelen.

Ik heb Kim ontmoet voor een didactisch onderzoek. Ze was voorzichtig, bang om fouten te maken en dacht bij veel opdrachten dat ze die niet kon. Na een korte instructie bleek dat ze snel begreep wat de bedoeling was en ze had de meeste opdrachten goed gemaakt. Tijdens mijn contact met Kim bleek al snel dat ze een bijzonder meisje is. Ze denkt snel, heeft een grote fantasie, heeft brede interesses en praat enthousiast over allerlei onderwerpen. Ik merk dat Kim verbanden kan leggen en dat ze veel vragen produceert. Als ik mijn observaties en de beschrijving van de ouders hoe Kim was en is samenvoeg, kom ik tot de conclusie dat ze waarschijnlijk uitzonderlijk begaafd is.

Dit onderzoek heb ik samen met de ouders op school besproken. Ik heb tijdens het gesprek uitgelegd waarom ik het vermoeden heb dat Kim uitzonderlijk begaafd is. Zij durfden dit vermoeden aan te nemen en daarop een plan voor haar maken. Het belangrijkste doel voor school is het welbevinden van Kim en daarvoor zijn ze bereid out of the box te denken en flexibel te zijn. En dat zijn precies de juiste eigenschappen die nodig zijn om hoogbegaafdheid bij meisjes te ontdekken en er adequaat mee om te gaan.”

Meisjes moeten ontdekken wie ze zijn

Het is belangrijk te begrijpen dat identificatie van hoogbegaafde meisjes meer vergt dan simpelweg het uitbreiden van beschikbare methodes. Leerkrachten zullen een aantal aanpassingen moeten overwegen in hun instructiestrategie en de manier waarop ze activiteiten organiseren. Meisjes kunnen hun talenten niet laten zien als er niet de juiste voorwaarden worden geschapen. Ze hebben belangrijke anderen nodig om zichzelf te durven zijn en om te ontdekken wat ze kunnen.

Lees ook: 10 tips voor onderwijzers van hoogbegaafde meisjes en 10 tips voor opvoeding van hoogbegaafde meisjes.

Wil je meer leren? Er is een online cursus beschikbaar (klik op het plaatje):

hoogbegaafde meisjes cursus